Bağımsız Denetim

Bağımsız Denetim; “Finansal tablo ve diğer finansal bilgilerin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu konusunda, makul güvence sağlayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amacıyla, denetim standartlarında öngörülen gerekli bağımsız denetim tekniklerinin uygulanarak defter kayıt ve belgeler üzerinden denetlenmesi ve değerlendirerek rapora bağlanmasıdır. “

Türkiye’de “Bağımsız Denetim” ilk defa 1981 yılında kurulan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde başlatılmıştır. Uzun süredir yürürlükte olan 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu Türkiye’de Bağımsız Denetim ile ilgili kurumsal ve kanuni düzenlemelere paralel olarak yeniden düzenlenmiş, 06.12.2012 tarih ve 6362 sayılı yeni Sermaye Piyasası Kanunu yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

6102 Sayılı Yeni Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesi ve 660 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu tüzel kişiliğine haiz ve idari özerkliğe sahip olarak kurulan, Başbakanlıkla ilişkili, ’’Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu’’ (KGK), Bağımsız Denetimlerin tüm kontrolüne yetkili kurum olmuştur.

19 Mart 2016 gün ve 29658 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 2016/8549 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile  “Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine Dair Kararda Değişiklik Yapılması Hakkında Karar”ın yürürlüğe konulması kararlaştırılmıştır.

1 Ocak 2016 tarihinden geçerli olmak üzere  19 Mart 2016 tarihinde yürürlüğe girecek bu karara göre;

A-BAĞIMSIZ DENETİME TABİ OLACAK ŞİRKETLER

I-Tek başına veya bağlı ortaklıkları ve iştirakleriyle birlikte aşağıdaki üç ölçütten en az ikisini sağlayan;

-Anonim Şirketler, Limited Şirketler, Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirketler ile,

-Ekli (I) sayılı liste kapsamında yer alan (SPK denetimine tabi şirketler, BDDK denetimine tabi şirketler, Sigortacılık Kanunu ile Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu kapsamında faaliyet göstermekte olan sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri, Borsa İstanbul Altın Borsasında üye olarak faaliyet göstermesine izin verilen; yetkili müesseseler, kıymetli madenler aracı kurumları, kıymetli maden üretimi veya ticareti ile iştigal eden anonim şirketler, Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu hükümleri uyarınca anonim şirket halinde kurulan tarım ürünleri lisanslı depo şirketleri ile 2699 sayılı Umumi Mağazalar Kanunu hükümleri uyarınca anonim şirket şeklinde kurulan şirketler, Ulusal karasal, uydu ve kablolu televizyon sahibi medya hizmet sağlayıcı şirketler,) şirketler,

bağımsız denetime tabidir.

  1. a) Aktif toplamı kırkmilyon ve üstü Türk Lirası.
  2. b) Yıllık net satış hasılatı seksenmilyon ve üstü Türk Lirası.
  3. c) Çalışan sayısı ikiyüz ve üstü.

II– Ekli (II) sayılı liste kapsamında yer alan şirketler, tek başına veya bağlı ortaklıkları ve iştirakleriyle birlikte listede belirtilen sınırlamalar dikkate alınarak, bağımsız denetime tabidir.

(II) SAYILI LİSTE 

1) Sermayesinin en az % 25’i kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, sendikalara, derneklere, vakıflara, kooperatiflere ve bunların üst kuruluşlarına doğrudan veya dolaylı olarak ait olan şirketlerden aşağıdaki üç ölçütten en az ikisini sağlayanlar.

  1. a) Aktif toplamı otuzmilyon ve üstü Türk Lirası.
  2. b) Yıllık net satış hasılatı kırkmilyon ve üstü Türk Lirası.
  3. c) Çalışan sayısı yüzyirmibeş ve üstü.

2) Yurt çapında günlük olarak gazete yayımlayan şirketlerden aşağıdaki üç ölçütten en az ikisini sağlayanlar.

  1. a) Aktif toplamı kırkmilyon ve üstü Türk Lirası.
  2. b) Yıllık net satış hasılatı altmışmilyon ve üstü Türk Lirası.
  3. c) Çalışan sayısı yüzyetmişbeş ve üstü.

3) Kaynak tahsisi içermeyen yetkilendirme sahibi şirketler ile çağrı merkezi şirketleri hariç olmak üzere, 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu, 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1525 inci maddesi kapsamında Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu denetimine tabi olan şirketlerden aşağıdaki üç ölçütten en az ikisini sağlayanlar.

  1. a) Aktif toplamı otuzmilyon ve üstü Türk Lirası.
  2. b) Yıllık net satış hasılatı altmışmilyon ve üstü Türk Lirası.
  3. c) Çalışan sayısı ikiyüz ve üstü.

4) 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, 18/4/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu, 4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve 2/3/2005 tarihli ve 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu düzenlemelerine tabi olarak faaliyet gösteren lisans, sertifika veya yetki belgesi sahibi şirketlerden (24/11/1994 tarihli 4046 sayılı Kanun hükümlerine tabi Kamu İktisadi Teşebbüsleri hariç) aşağıdaki üç ölçütten en az ikisini sağlayanlar.

  1. a) Aktif toplamı otuzmilyon ve üstü Türk Lirası.
  2. b) Yıllık net satış hasılatı altmışmilyon ve üstü Türk Lirası.
  3. c) Çalışan sayısı ikiyüz ve üstü.

5) Sermaye piyasası araçları bir borsada ve/veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görmeyen ancak Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında halka açık sayılan şirketlerden aşağıdaki üç ölçütten en az ikisini sağlayanlar.

  1. a) Aktif toplamı onbeşmilyon ve üstü Türk Lirası.
  2. b) Yıllık net satış hasılatı yirmimilyon ve üstü Türk Lirası.
  3. c) Çalışan sayısı elli ve üstü.

6) Gayri faal olan veya faaliyetleri geçici olarak durdurulan veya iptal edilmiş olan (gerekli ana sözleşme değişiklikleri ve benzeri prosedür işlemleri henüz gerçekleştirilmemiş olanlar dahil) iştirak ve şirketler hariç olmak üzere, Tasarruf Mevduatı ve Sigorta Fonunun iştirakleri ile mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında Fon tarafından denetimi ve yönetimi devralınan şirketlerden aşağıdaki üç ölçütten en az ikisini sağlayanlar.

  1. a) Aktif toplamı otuzmilyon ve üstü Türk Lirası.
  2. b) Yıllık net satış hasılatı altmışmilyon ve üstü Türk Lirası.
  3. c) Çalışan sayısı ikiyüz ve üstü.

7) 8/6/1984 tarihli 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında faaliyet gösteren Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile sermayesinin en az % 50’si belediyelere ait olan şirketlerden aşağıdaki üç ölçütten en az ikisini sağlayanlar.

  1. a) Aktif toplamı otuzmilyon ve üstü Türk Lirası.
  2. b) Yıllık net satış hasılatı kırkmilyon ve üstü Türk Lirası.
  3. c) Çalışan sayısı yüzyirmibeş ve üstü

III-Ekli (I) sayılı liste kapsamında yer alanlar hariç olmak üzere 24/11/1994 tarihli 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanuna tabi kuruluşlar ile ekli (II) sayılı listenin yedinci sırasında yer alan hükümler kapsamına giren kuruluşlar hariç olmak üzere sermayesinin en az % 50 ve daha fazlası Devlete, il özel idarelerine, kanunla kurulmuş vakıflara ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan şirketler bu Kararın kapsamı dışındadır.

B-UYGULAMAYA İLİŞKİN ESASLAR

(1) Şirketler, bu Kararda belirtilen üç ölçütten en az ikisinin sınırlarını art arda iki hesap döneminde aşması durumunda müteakip hesap döneminden itibaren bağımsız denetime tabi olur.

Bağımsız denetime tabi şirketler söz konusu ölçütlerden en az ikisine ait sınırların art arda iki hesap döneminde altında kalması ya da bir hesap döneminde söz konusu ölçütlerden en az ikisinin sınırlarının yüzde yirmi veya daha fazla altında kalması durumunda, müteakip hesap döneminden itibaren bağımsız denetim kapsamından çıkarılır.

(2) Bu Kararda belirtilen üç ölçütten ikisinin sınırlarının aşılıp aşılmadığının belirlenmesinde; şirketin aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı bakımından yürürlükteki mevzuat uyarınca hazırladıkları önceki yıllara ait (son iki yıldaki) finansal tablolar, çalışan sayısı bakımından ise şirkette önceki yıllardaki (son iki yıldaki) ortalama çalışan sayısı esas alınır.

(3) Bağlı ortaklıkları ve iştirakleri bulunan şirketler açısından bu kararda belirtilen üç ölçütten ikisinin sınırlarının aşılıp aşılmadığının belirlenmesinde; aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı bakımından ana ortaklık ve bağlı ortaklığa ait finansal tablolarda yer alan kalemlerin toplamı (varsa grup içi işlemler yok edilir), çalışan sayısı bakımından ise ana ortaklıkta ve bağlı ortaklıkta önceki yıllardaki (son iki yıldaki) ortalama çalışan sayılarının toplamı dikkate alınır. İştirakler açısından, söz konusu ölçütler iştirakteki hisseleri oranında dikkate alınır.

NEDEN BAĞIMSIZ DENETİM?

Kamunun bazı kriterleri esas alarak belli hadlerin üzerindeki firmalara bağımsız denetimi zorunlu kılması, yönlendirme görevinin gereği olup bunu yasal zorunluluk olarak algılamamak gerekir. Bağımsız Denetim yaptırmak şirketinizin itibarını artırırken, Uluslararası Finansal Raporlama Standartları’na (UFRS) göre hazırlanmış finansal tablolar küreselleşen(globalleşen) dünya ile aynı dilden konuşmanızı sağlayacaktır. Ayrıca bağımsız denetimin, özellikle denetlenen firmaya, kamuya ve devlete de yararları söz konusudur.

Gerek KGK denetimine tabi şirketlerin, gerekse içinde bulundukları diğer şartlara bağlı olarak, bağımsız denetim talebinde bulunan kuruluşlara vermiş olduğumuz denetim hizmetleri özetle aşağıdaki gibidir.

. Halka açık olan şirketler ile Sermaye Piyasası Mevzuatına tabi diğer şirketlerin ve hisselerini halka arz etmeyi planlayan şirketlerin Sermaye Piyasası Kurulu Tebliğ ve Standartlarına göre hazırlanmış finansal tablolarının denetimi

. Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurumu standartlarına ve mevzuatına göre , Ödeme Kuruluşları ve Elektronik Para Kuruluşlarının bağımsız denetimi,

. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 397 nci maddesi uyarıca kriterleri Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen limitler kapsamına giren şirketlerin finansal tablolarının bağımsız denetimi,

. Uluslararası Finansal Raporlama Standartları uyarınca hazırlanan finansal tabloların bağımsız denetimi,

. Banka ve diğer benzeri finansal kuruluşların talepleri doğrultusunda yürütülen uygunluk denetimleri,

. İç denetimler,

Bağımsız Denetim hizmetleri

Finansal Eksen Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş.

tarafından verilmektedir.