DENETİM ve GÜVENCE HİZMETLERİ

 

Bağımsız Denetim

Günümüzde yatırımcılar açısından en önemli unsur işletmelerin finansal bilgileridir.Bu bilgilerin doğruluğu bütün paydaşlar açısından çok önemlidir.Denetim ve inceleme hizmetleri bu bilgilerin doğruluğu ve güvenilirliği açısından hayati öneme sahiptir.Denetim,sözlük anlamı itibarıyle;bir işin gerektiği gibi yapılıp yapılmadığını anlamak için yapılan iş,kontrol anlamına gelmektedir.Bu açıdan bakıldığında denetim,gerek özel gerekse kamu kesiminde faaliyet gösteren işletme,kurum ve kuruluşlar açısından söz konusu olabilir.Yapılacak denetimin çeşidi,kapsamı ve kim tarafından yapılacağı denetimin amacına göre değişiklik gösterir.

Bağımsız denetim faaliyeti açısından önem taşıyan denetim çeşidi,muhasebe denetimidir.Bağımsız denetim,muhasebe denetiminin bir alt dalıdır.Bağımsız denetim ile işletmelere ait muhasebe bilgilerinin ,önceden tespit edilmiş belirli ilke ve kurallara uygunluğu ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığı denetlenmektedir.Bu faaliyet sırasında uzman ve bağımsız kişilerce kanıtlar toplanmakta,değerlendirilmekte ve elde edilen sonuçlar bir rapor haline getirilmektedir.

Bağımsız denetim bugün ulaştığı duruma çeşitli aşamalar sonucunda gelmiştir.Bağımsız denetim, ekonomik hayattaki çeşitli zorunluluklar sonucunda ortaya çıkmıştır.Özellikle kamuoyu aydınlatma ilkesinin ortaya çıkışı ve bu ilke çerçevesinde muhasebe denetimin gelişmesi,bağımsız denetimin ortaya çıkmasında öncü olmuştur.

Bağımsız Denetim; “Finansal tablo ve diğer finansal bilgilerin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu konusunda, makul güvence sağlayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amacıyla, denetim standartlarında öngörülen gerekli bağımsız denetim tekniklerinin uygulanarak defter kayıt ve belgeler üzerinden denetlenmesi ve değerlendirerek rapora bağlanmasıdır. “

Türkiye’de “Bağımsız Denetim” ilk defa 1981 yılında kurulan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde başlatılmıştır. Uzun süredir yürürlükte olan 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu Türkiye’de Bağımsız Denetim ile ilgili kurumsal ve kanuni düzenlemelere paralel olarak yeniden düzenlenmiş, 06.12.2012 tarih ve 6362 sayılı yeni Sermaye Piyasası Kanunu yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

6102 Sayılı Yeni Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesi ve 660 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu tüzel kişiliğine haiz ve idari özerkliğe sahip olarak kurulan, Başbakanlıkla ilişkili, ’’Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu’’ (KGK), Bağımsız Denetimlerin tüm kontrolüne yetkili kurul olmuştur.

Bağımsız denetime tabi olacak şirketler Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmektedir.

audit

İç Denetim

Uluslar arası İç Denetçiler Enstitüsüne  (IIA)’ya göre iç denetim, bir kurumun faaliyetlerini geliştirmek ve onlara değer katmak amacını güden bağımsız ve objektif bir güvence ve danışmanlık faaliyetidir. İç denetim, kurumun risk yönetim, kontrol ve yönetişim süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek amacına yönelik sistemli ve disiplinli bir yaklaşım getirerek kurumun amaçlarına ulaşmasına yardımcı olur.

Türk Ticaret Kanunu’nun 375. Maddesine göre; “Muhasebe, finans denetimi ve şirketin yönetiminin gerektirdiği ölçüde, finansal plânlama için gerekli düzenin kurulması” yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez yetkileri arasında yer almaktadır. Kanunun gerekçesinde; finans denetim düzeninin kurulması, şirketin iş ve işlemlerinin denetlenmesine ilişkin bir iç denetim sisteminin ve bunu yapacak örgütün (bölümün) bulunması öngörülmektedir.

Yine kanun gerekçesinde; şirket hangi büyüklükte olursa olsun, muhasebeden tamamen bağımsız, uzmanlardan oluşan, etkin bir iç denetim örgütüne gereksinim olduğu, finansal denetimin bir anlamda teftiş kurulunun yaptığı denetim olduğu, finansal denetimin şirketin iş ve işlemlerinin iç denetimi yanında, finansal kaynakların, bunların kullanılma şeklinin, durumunun, likiditesinin denetimi ve izlenmesini de içerdiği ve finansal denetimin kurumsal yönetim kurallarının gereği olduğu belirtilmiştir.

TTK’da başka hiçbir şirket birimine özgü düzenleme yapılmamışken, denetime özgü olarak yönetime böyle bir görev verilmesi denetimin tüm şirketler için olması gereken öneminden kaynaklanmaktadır.

Finansal Eksen  fonksiyonel olarak İç Kontrol, Risk Yönetim ve Kurumsal Yönetim olarak bölümlenebilecek İç Denetim Süreçlerine ilişkin hizmet vermektedir.  Verilen bu hizmetler Uluslar arası  İç Denetim Standartları ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde şirket içinde İç Denetim Birimi yapılanması hizmeti olduğu gibi,  İç Denetim Hizmetlerinin şirket içinde Finansal Eksen Denetim  kadroları ile yürütülmesi hizmeti de olabilmektedir.

internal audit

Hile ve Suistimal Denetimi

Hile; yönetim, üst yönetimden sorumlu olanlar, çalışanlar veya üçüncü taraflardan bir veya birden fazla kişinin, haksız veya yasalara aykırı bir menfaat elde etmek amacıyla yaptığı aldatma içeren kasıtlı eylemleridir.

Suistimal ise, İngilizce Fraud kelimesinin karşılığı olarak, dolandırıcılık, usulsüzlük, yolsuzluk, rüşvet ve hatta hile  gibi kelimeleri içine alan bir  kavramdır.

Uluslar arası araştırmalara göre, şirket gelirlerinin % 5’nin suiistimal yoluyla kaybedildiği tahmin edilmektedir.

Hile ve suistimale ilişkin çeşitli denetim biçimlerinde düzenlemeler mevcuttur. Yeminli Mali Müşavirlik mevzuatında, Uluslararası İç Denetçiler  Enstitüsü (IIA) düzenlemelerinde,  KGK tarafımdan yayımlanan Bağımsız Denetim Standartlarında ve SPK tarafından  Yayımlanan Tebliğlerde konuya ilişkin hükümler yer almaktadır.

Finansal eksen, bu mevzuat setlerini ve denetim biçimlerini bütünleşik bir yapı içinde harmanlayarak “Hile ve Suistimal” Denetimi hizmeti sunmaktadır. Finansal Eksen, bu denetimlerde amacın hileli işlemin ortaya çıkarılmasından çok, hile ve suiistimali önleyici tedbirlerin alınmasının daha önemli olduğuna inanmakta ve buna ilişkin çözüm önerileri sunmaktadır.

risk logo

 Verimlilik Denetimi

Fransızca “Productivité” sözcüğünden gelen Prodüktivite, Türkçe karşılığı olarak “Üretkenlik” veya ağırlıklı olarak kullanılan “Verimlilik” deyimi,  bir kurumun mal ve hizmet üretimde kullanıldığı kaynaklarını ne kadar iyi kullandığının ölçülmesidir. Üretim faktörlerinden faydalı çıktı üretebilme gücü olarak da tanımlayabileceğimiz verimlilikte, verimli bir faaliyetten bahsedebilmek için belli bir girdi ile maksimum çıktıyı veya belli bir çıktıyı minimum girdi ile elde etmek gereklidir.

Verimlilik denetimi bu bağlamda,  kaynaklar (girdiler) ile mal ve hizmetler (çıktılar) arasındaki olması gereken veya olan düzeyi tespit etmeye yönelik bir denetim biçimidir.

Finansal Eksen olarak verdiğimiz Verimlilik Denetimi hizmeti kapsamında şu faaliyetlerde bulunuyoruz.

  • . İşletmenin ana faaliyet konularının belirlenmesi
  • . Ana faaliyetlerinin finansal performansının tespiti
  • . Üretilen mal ve hizmet satışlarının analizi, mamul / hizmet başına maliyet ve kar analizleri
  • . Üretim işletmelerinde randıman incelemesi
  • . Hazır değerler üzerinde fiili ve kaydi envanter çalışmaları
  • . Sektörel verilerle firma verilerinin karşılaştırılması (Sektör ile firma verilerinin yıllar itibariyle; karlılık, ciro, çalışan sayısı, süreçler yönünden analizi)
  • . Bütçe analizi (Tahmini ve gerçekleşen bütçenin incelenmesi, hedeflerden sapmalarını analizi)
  • . İşletme iç süreçlerinin denetimi (Satın alma, Ambar, Muhasebe, Finans, İnsan Kaynakları vb süreçlerinin analinizi)
  • . Yapılan denetimler sonucu yönetime değerlendirme, görüş ve önerileri içeren Özel Amaçlı Rapor hazırlama

Productivity in the Work Place as a Concept

BT Denetimi

Bilgi Teknolojileri (BT) denetimi ve denetim sürecinin oluşturulması; Bilgi Teknolojileri ile ilgili unsurların güvenlik altında olduğu, verilerin bütünlüğünün ve doğruluğunun sağlanmış olduğu, stratejik hedeflere ulaşma yönünden bilgi teknolojilerinin katkısını ortaya koyan bir süreçtir.

Sağlıklı bir mali disiplin için; ERP, iş süreçleri ve  mali ve finansal uygulamaların bir biri ile uyumu şarttır. Sistemler arasındaki uyumsuzluk ve standartlara aykırı yapılan BT uygulamalarıyla işletmeler ciddi zararlar görmekte, birçok suistimal oluşmaktadır.

Bu çerçevede   Finansal Eksen olarak aşağıdaki hizmetleri vermekteyiz.

  • Ana hatlarıyla şirketin BT altyapısının kontrolü
  • Veri ve bilgi güvenliği yapısının kontrolü
  • Donanım ve veri depolama sistemlerinin kontrolü
  • FKM (Felaket Kurtarma Merkezi) uygulamaları kontrolü
  • Şirkette kullanılan uygulamalar, iş süreçleri  ve  ERP modüllerin incelenmesi
  • Analiz edilen iş süreçlerinin,  ERP modüllerinin  ve mali uygulama süreçlerinin bir biri ile  uyumunun kontrol edilmesi (Yetkilendirme seviyelerinin kontrolü, iş süreçleri ile modüllerin karşılaştırması, iş süreçleri ile mali disiplin karşılaştırması, ERP sisteminin mali disiplin uygulamaları ile kontrolü)
  • Süreçlerin ERP sistemindeki uygulamalarına göre, suistimale yönelik yapının olup olmadığının araştırılması(Kontrol ve onay sistemlerinin incelenmesi,  mevcut raporlama sisteminin incelenmesi, kurum içi mali onaylama mekanizmasının ERP sistemi ile uyumunun kontrolü)

btaudit2

Diğer Güvence Hizmetleri

Sermaye piyasaları ve küreselleşme hareketlerindeki gelişmeler sonucu,karar alıcıların işletmelerle ilgili bilgilerin güvenilirliği hakkında güvence ihtiyaçları artmıştır ve bu bağlamda bilgi kullanıcılarının ihtiyaçlarına cevap olarak güvence hizmetleri ortaya çıkmıştır.Bağımsız Denetim başta olmak üzere pek çok çeşidi olan güvence hizmetlerinin amacı işletmeyle ilgili finansal ve finansal olmayan bilgilerin kalitesini ve güvenilirliğini arttırmaktır.Güvence hizmetleri;gözden geçirme,sözleşmelere uygunluk gibi farklı konuları kapsamaktadır.

Bu çalışmanın hazırlanmasında karşılaşılan başlıca güçlükler,Türkiye’de konu ile ilgili çok az sayıda çalışma olması ve bu nedenle Türkçe kavramlarda henüz bir birliğin sağlanmamış olması ve konu ile ilgili mesleki düzenlemelerin henüz yetersiz olmasıdır.Halka açık şirketler için zorunlu olan bağımsız denetimin aksine ,diğer güvence hizmetlerinin ülkemizde yaygın olarak verildiği söylenememektedir.Bağımsız denetim sadece tarihi finansal tabloların güvenilirliği hakkında görüş açıklamakta, finansal tablolar dışındaki konulardaki bilginin güvenilirliği hakkında görüş vermemektedir.

Ülkemizde henüz yaygın olamayan bu hizmetlerin dünyadaki gelişmelere paralel olarak,gelecekte daha yaygın olarak verilmesi kaçınılmazdır.

Denetim ve Güvence hizmetleri

Finansal Eksen Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş.

tarafından verilmektedir.